Siber Savaş Nedir?

Siber Savaş Nedir?
Eylül 19 09:06 2016 Yazıyı Yazdır

Siber savaşa değinmeden önce siber terimi üzerinde durmakta fayda var. Siber terimi sibernetik kökünden gelmektedir. İlk olarak 1958 yılında canlılar ve makineler arasındaki iletişim disiplinini inceleyen bir bilim dalı olarak sibernetik ismi kullanılmıştır.

Bir dönem sanal ortam, sanal alem veya siber alem olarak da anılan internetin bugün tam karşılığı olarak kullanılan siber uzay ise ilk olarak Kanadalı ünlü bilimkurgu yazarı William Gibson tarafından önce 1982 yılında Burning Chrome isimli romanında, daha sonra da 1984 yılında bir bilgisayar korsanının Matrix adı verilen bir bilgisayar sistemine yaşadıklarını anlatan Neuromancer isimli romanında kullanılmıştır. Aslında bu roman sadece siber uzayın değil aynı zamanda sanal gerçeklik yapay zeka ve genetik mühendisliği gibi kavramların da ilk olarak işlendiği eser olarak anılmaktadır.

[box style=”info”]

… her ulustan milyonlarca yasal kullanıcının matematiksel kavramları öğrenen çocukların her gün yaşadığı anlaşmalı yanılsama. Insan sistemindeki her bir bilgisayarın kayıtlarından yansıtılan verilerin grafiksel sunumu. Kavranamayacak bir karmaşıklık. Zihnin uzay ıssızlığında Işık çizgileri öbekler ve takımyıldızlar şeklinde düzenlenen veriler…
William Gibson – Neuromancer – 1984

[/box]

Siber ortam ya da siber alan olarak da tanımlanan siber uzay, ABD savunma Bakanlığı‘nın 2010 yılında yaptığı tanıma göre internet, telekomünikasyon ağları, bilgisayar sistemleri, gömülü işlemciler ve kontrol birimlerini içeren birbirine karşılıklı olarak bağımlı olan bilgi teknolojileri altyapıları tarafından oluşturulan küresel alandır.

NATO‘nun 2011 yılında yapmış olduğu tanımda ise bilgisayarlar ve bilgisayar ağlarının ortaya çıkardığı insanlar ve bilgisayarların bir arada bulunduğu ve çevrimiçi faaliyetlerin tamamını kapsayan sayısal bir dünyadır denilmektedir.

Burada dikkat edilmesi gereken en önemli unsur NATO’nun tanımı içerisinde insanların da yer aldığıdır. Bir başka deyişle siber uzay tamamen bilgisayar sistemlerinden değil aynı zamanda bunları yöneten insanlardan oluşmaktadır. Dolayısıyla da siber savaşçı, siber terörist, siber saldırgan, siber güvenlik uzmanı gibi kişilerin de bu sistemler üzerindeki ehemmiyeti oldukça fazladır.

Siber uzay artık çok daha hızlı bir şekilde genişleyen özellikle de uzaklar erişmenin mümkün olduğu bir sistemden oluşmaktadır. Bir başka deyişle binlerce kilometre mesafeden iletişime geçmek, uzaktan bağlanmak mümkün. Ancak dış dünyaya kapalı intranet sistemleri erişmek için fiziki olarak yaklaşmak ve etkileşime geçmek gerekmektedir. Burada da devreye operasyonel kabiliyeti yüksek istihbarat elemanları girmektedir.

Yukarıda yazılanlardan anlaşılacağı üzere siber uzay sadece internetten meydana gelmemektedir. İletişim ağları, bilgi sistem teknolojilerini kullanan devlet bilgisayarları, askeriye ağlar, enerji dağıtım ağları, cep telefonları, elektronik komuta sistemleri, uydu sistemleri, insansız hava araçları, telsizler, SCADA sistemleri vb. yer almaktadır.

İnternete hem sanal hem de siber denilmesinin başlıca sebebi; iletişim yöntemi açısından siber, oluşturduğu ortam açısından sanal olmasıdır. Şimdi siber kelimesinin ne manaya geldiğini günümüzde internet ile birlikte nasıl kullanıldığına değindiğimize göre siber savaş nedir sorusunu cevaplayabiliriz.

 

Siber Savaşın Tanımı

Tarih boyunca yapılmış olan birçok savaşın arka planındaki sebepler aslında rakipten bilgiyi çalmaktır. Bilginin rakipten savaş yoluyla elde edilmesi sayesinde uzun ve masraflı bir ARGE sürecine gerek kalmamaktadır. Bunun farkında olan ABD ve Rusya gibi ülkeler özellikle soğuk savaş döneminde birbirlerinden pek çok kritik bilgi ve teknolojiyi çalmışlardır.

Ülkeler sürekli olarak rakiplerinden önemli bilgileri çalmak için çeşitli operasyonlar düzenlemektedir. Bunun dışında rakiplerin saldırılarına karşı da birçok güvenlik yöntemleri ile koruma sağlanmaktadır. Bilgi savaşlarının yaşandığı bu yıllarda artık devreye bir başka önemli aktör girmiştir: Siber Savaş

Siber savaş; bir devletin başka bir devlete ait siber uzayda yer alan varlıklarına zarar vermek, manipüle etmek, çıkarları çerçevesinde kullanmak, kesinti oluşturmak, tamamen hizmet veremez duruma getirmek üzere gerçekleştirilen saldırı faaliyetlerinin tümüdür.

ABD’deki birçok siber güvenlik uzmanına göre siber savaş ülkeler arasında gerçekleşmektedir. Ayrıca da karşı tarafın sistemlerine zarar vermek gerekir ancak istihbari faaliyetlerin gerçekleştirilmesi esnasında karşı tarafa herhangi bir fiziksel ya da sistemsel zarar verilmesi gerekmemektedir. (ekonomik, politik rotasyon vb. hariç)

Büyük savaş ustası Çinli komutan Sun Tzu‘ya göre üstün başarı düşmanın direncini savaşmadan kırmaktır. Bu açıklamaya göre hasmın bilgilerini herhangi bir tahribat yapmaksızın ele geçirmek de savaş anlamına gelebilmektedir. Her iki farklı düşünce ve ortak olan bilginin ele geçirilmesidir. Unutmayın, siber uzayın en önemli ve değerli varlığı bilgidir. Nasıl korunduğu ya da nasıl ele geçirildiğinin önemi yoktur.

Siber savaş tek bir yöntemle değil birden fazla unsur kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Bu yöntemlerden bazıları aşağıda verilmiştir:

  • Bir ülkeye ait tüm vatandaşların bilgileri ele geçirilebilir, değiştirilebilir, silinebilir veya e-devlet sistemleri çökertilebilir.
  • Devlete ait önem arz eden tüm bilgilerin saklandığı sunuculara sızılabilir, bu belgeler yabancı devlet veya örgütlerin eline geçebilir.
  • Nükleer tesisler de petrol ve doğalgaz hatlarında sorun çıkabilir, dahası bu tesisler patlatılabilir. Örneğin; Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattındaki patlama.
  • Tüm elektronik bankacılık hizmetleri durdurulabilir, ekonomiye zarar verilebilir.
  • Banka hesaplarından yurtdışına para transferi yapılabilir.
  • Metro, tren ve kara trafik sinyalizasyon sistemlerinin çökertilmesi ile trafikte tıkanmalar ve kazalar meydana gelebilir.
  • Tüm elektrik şebekesi durdurulabilir, ülkede elektrikle çalışan hiçbir makine yahut alet kullanılamaz hale gelebilir.
  • Hastane sistemleri ele geçirilebilir, sağlık hizmetleri durdurulabilir.
  • Uydu sistemleri el geçirilebilir, meteoroloji seyrüsefer iletişim uyduları ve diğer uydular düşürülebilir ya da yörüngelerinden saptirilip kullanılamaz hale getirilebilir.
  • Bir ülkenin internet hizmetleri tamamen durdurulabilir.
  • Su ve baraj sistemlerine zarar verilebilir, baraj kapakları açılarak yaşamsal zararlar verilebilir.

Siber savaş artık yadırganamayacak bir öneme sahiptir ve bugüne kadar olanlardan çok daha kötü senaryolarla karşılaşılabilir. Uzmanlara göre henüz saldırganlar, ellerindeki gelişmiş yöntemleri açığa vurmak istememektedir. Bir başka deyişle, eğer ülkeler yeteri önlemi almazlarsa devasa büyüklükte siber saldırılara maruz kalabilir, hatta yıkılışlarına tanıklık edebilirler.

[box style=”warning”]

Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattındaki patlama

5 Ağustos 2008’de Erzincan Refahiye yakınlarında Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol hattında patlama ve yangın meydana geldi. 30 bin varilden fazla petrol çevreye saçıldı, ülkelerin ve şirketlerin zararı 1 milyar doları geçti. ABD’li haber sitesi Bloomberg yayınlandığı bir haberde patlama için siber savaş tarihini yeniden yazan bir saldırı ifadesini kullandı. İsimleri gizli dört yetkiliye dayandırılan habere göre hackerlar sistemi kontrol eden ağa güvenlik kameraları üzerinden girdi. Yerleştirdikleri virüsle, borulardaki basınç arttığında devreye giren alarmları kapattılar. Basıncı yükseltip patlamayı gerçekleştirdiler. Basıncı yükseltip patlamayı gerçekleştirdikten sonra 60 saatlik kamera kayıtlarını sildiler.

[/box]

Bugün, özellikle internetin tüm dünyaya yayılmasıyla birlikte, siber savaş da küreselleşmiş durumdadır. Dünya üzerinde yaşanan herhangi bir siber saldırı, diğer ülkeleri de etkilemektedir. Bu da siber savaşın, küresel bir hale gelmesine sebep olmaktadır. Kritik altyapılara yapılacak saldırılar neticesinde sadece devletler değil, siviller de olumsuz bir şekilde etkilenebilmektedir. Dolayısıyla kritik altyapıların efektif bir şekilde korunması oldukça büyük önem arz etmektedir.

Kritik Altyapılar
 AB  ABD
 Su  Su
 Gıda  Enerji
 Sağlık  Ulaşım
 Enerji  Tarım ve Gıda
 Finans  Kolluk Hizmetleri
 Ulaşım  Bilgi ve İletişim
 Sivil Yönetim  Bankacılık ve Finans
 Uzay Araştırmaları  Bayındırlık Hizmetleri
 Kimyasal ve Nükleer Endüstri  Federal ve Yerel Hizmetler
 Kamu Düzeni ve Güvenlik Alanı  Acil Hizmetler

Teknolojinin artık hayatımızın her alanına girmesi ve sürekli olarak gelişmesi, konvansiyonel savaşları da ikinci plana atmış, bir düşmanın ülkeye saldırmadan önce hava savunma, radar ve füze sistemleri gibi kritik öğelerin saf dışı bırakılması faaliyetlerin birincil plana getirilmesini sağlamıştır.

Kaynak: Atalay Keleştemur, Siber İstihbarat, 2015.

İLİŞKİLİ YAZI >> Siber Savaş Dönemi

  Etiketler:
  Kategori:
daha fazla yazı

Yazar Hakkında

İsmail Saygılı
İsmail Saygılı

1998 yılında bilgisayarla tanışan İsmail Saygılı, 2000 yılından bu yana aktif olarak siber dünyada rol almaktadır. 2010 yılına kadar ki süreçte Black Hat tarafında kendisini geliştirmiştir. Üniversite eğitimini uçak teknolojisi üzerine alan Saygılı, 2010 yılından sonra profesyonel olarak siber güvenlik sektöründe çalışmakta ve bu konuda çeşitli eğitimler de vererek sektöre aranılan personeller kazandırmaktadır. Ayrıca kendi blogunda kişisel bilgi ve tecrübelerini makaleler yazarak okuyucularına aktarıyor.

Daha Fazla Yazı
yorum yapın

2 Yorum

  1. Semih
    Eylül 19, 10:53 #1 Semih

    Aynı paragraf iki kez yazılmış.

    Reply to this comment

Yorum ekleyin

Bilgileriniz güvende! E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Diğer kişisel bilgileriniz üçüncü partilerle paylaşılmayacak.
* işaretli alanlar zorunludur.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.